وصول سفته و روش گرفتن آن

وصول سفته و روش گرفتن آن

وصول سفته و روش گرفتن آن

در این مطلب می خواهیم برای شما دوستان عزیز در مورد وصول سفته و روش گرفتن آن توضیحاتی را ارائه بدیم شما می توانید با دنبال کردن ما تا انتهای این مطلب اطلاعات لازم را در این زمینه کسب نمایید. سفته اسمی هست که قطعا زیاد به گوشتان خورده است و قطعا بـارها به بهانه دریافت وام یا ضمانت از آن بهره گیری کـرده ‌اید.

در تنظیم اظهارنامه رعایت نکات پایین واجب می باشد:

1- ساخته اوراق اظهارنامه
این اوراق می بایست از مجتمع قضائی محل ساخته شود.
2- تعداد اوراق اظهارنامه
جهت ارسال اظهارنامه برای یک شخص؛ فرم اظهارنامه در سه ورژن تنظیم و ارسال می گردد. در صورتیکه تعداد متعهدین اصلی از یک فـرد بیشتر باشد برای هر یک از متعهدین به صورت جداگانه و با نام و نشانی علیحده اظهارنامه مستقلی ساخته و ارسال می گردد.
3- هزینه اظهارنامه
هم اکنون بهاء هر برگ اوراق اظهارنامه ساخته شده 5؛ 000 ریال است که می بایست به مبلغ مذکور روی اوراق اظهارنامه ابطال تمبر نمود. ضمناً مبلغ 10؛ 000 ریال نیز بابت هزینه ابلاغ اظهارنامه می بایست تمبر ابطال گردد. (بخشنامه 100/1402/9000 مورخ 1389/1/18 ریهست قوه قضائیه)
4- مندرجات اظهارنامه
در اظهار نامه می بایست طلب متقاضی با ذکر مبلغ و مستندات مربوطه بطور مصرح و منجز با روز و ماه و سـال قید شود و از درج عبـار اتی چون « ….. دو ماه پـس از رویت اظهارنامه ….. » یا « … ظرف دو ماه آینده …» و غیره که تاریخ پرداخت را با ابهام مواجه می سازد اکیداً اجتناب شود. دقت فرمائید در متن اظهار نامه تنظیمی شماره خزانه داریکل سفته ها بطور دقیق درج گردد. به طور مثال به شکل جمله ذیل:
مخاطب محترم؛ به سبب ایـن اظهارنامه وجه سفته/ سفته های به شماره خزانه داری کل…………….. که صادر کرده اید مطالبه و مقرر می شـود که در تاریخ ………….. پرداخت فرمائید؛ بدیهی هست در فرض نداشتن پرداخت و تادیه وجه؛ ناگزیر سفته های مذکور وفق مقررات واخوهست خواهد گردید.

قطعا مشاهده کرده اید که سفته را در گوشه گوشه شهر در هر دکه روزنامه فروشی که بساط سیگار ؛ سیم‌کارت اعتبـاری ؛ شارژ تلفن همراه و کارت اینترنت را پهن کـرده هست ؛ می‌فروشند و ایـن عبـارت را که «سفته موجود است» بسیار جاها مشاهده کرده اید و لابد پیش خود فکر کـرده ‌اید که «عجب ؛ سفته چه وسیله خوبی هست که هرکس می‌تواند هر وقت عزم نماید ؛ آن را مثل نقل و نبات بخرد و کارش را راه بیندازد» و پـس قطعا به ایـن مسئله فکر کـرده ‌اید که سفته در مقابل چک ؛ با سختی‌هایی که برای گرفتنش از سیستم بانکی دارد ؛ چقدر به درد بخور می باشد.

سفته مدرکی هست که به سبب آن امضاء کننده متعهد می‌شود تا مبلغی را در موعد مشـخص یا عندالمطالبه در وجه حامل یا فـرد معین یا به حواله کرد او پرداخت کند. سفته علاوه بر امضاء یا مهر متعهد می بایست تعیین کننده مبلغ تعهد شده؛ گیرنده وجه؛ و تاریخ هم هست.

مندرجات سفته

به سبب ماده ۳۰۸ قانون تجارت ؛ سفته علاوه بر امضاء یا مهر ؛ می بایست دارای تاریخ و متضمن مراتب پایین باشد: مبلغی که می بایست تادیه شود با تمام حروف ؛ اسم گیرنده وجه و تاریخ پرداخت می بایست در سفته معیـن باشد. بـعد طبق ماده ۳۰۸ قانون تجارت ؛ سفته علاوه بر مهر یا امضاء می بایست دارای تاریخ باشد و علاوه بر ایـن ؛ حسب بند یک این ماده ؛ مشـخص مبلغی که می بایست پرداخت شود ؛ با تمام حروف لازم و ضـروری است . اسم و فامیل گیرنده وجه ؛ تاریخ پرداخت وجه ؛ جدای از این ‌ها ؛ نوشتن فامیل صادرکننده ؛ اقامتگاه وی و محل پرداخت سفته نیز لازم و ضـروری می باشد. از طریق انجام اسناد رسمی : چون سفته از اسناد لازم‌ الاجراست ؛ چنان چه که دارنده به وظایف قانونی خود عمل کـرده باشد ؛ می‌تواند علیه صادرکننده ؛ پشت نویس و ضامن به انجام اسناد رسمی واقع در اداره ثبت رجوع و تقاضای توقیف اموال بلامعارض اشخاص فوق و دریافت طلب خود را نماید

چنان چه که سفته برای فـرد معینی صادر شود ؛ اسم و فامیل او در سفته آورده می‌شود ؛ در غیر ایـن صورت به جای نام او تایپ می‌شود در «وجه حامل». چنان چه که فامیل یک فـرد معین در سفته نوشته شود ؛ ایـن شخص طلبکار می‌شود و در غیر ایـن صورت هر فردی که سفته را در اختیار داشته باشد ؛ طلبکار حساب می‌شود و می‌تواند در سررسید سفته ؛ مبلغ آن را طلب نماید و چنان چه سررسید درج نشده باشد ؛ سفته عندالمطالبه شمار می رود و در سفته عندالمطالبه ؛ صادرکننده می بایست به محض مطالبه ؛ مبلغ آن را پرداخت نماید ولی چنان چه مندرجات قانونی در سفته قید نشود ؛ آنگاه چه می‌شود؟ متأسفانه قانون گذار در فصل دوم باب چهارم قانون تجارت که مقررات مربوط به سفته را بیان می‌کند ؛ به ضمانت انجام عدم ذکر مندرجات مندرج در ماده ۳۰۸ اشاره‌ای نکـرده هست اما در قوانین خارجی به ایـن نکته اشاره شده است .

مثلاً در قانون تجارت فرانسه ؛ پـس از ماده ۱۸۳ که شرایط صوری سفته را مشـخص می‌کند ؛ ماده ۱۸۴ مقرر می‌کند که در صورت نبودن یکـی از مسائل مندرج در ماده ۱۸۳؛ مدرک امضاء شده ؛ سفته حساب نمی‌شود. همـان طور که بیان شده هست ؛ اگرچه در قانون تجارت ایران دربـار سفته ؛ به ایـن امر اشاره نشده هست که چنان چه یکـی از مندرجات مذکور در ماده ۳۰۸ قانون رعایت نشود ؛ متن مزبور مشمول خصوصیت ها ی سفته نمی‌شود ولی سفته تنها چنان چه مشمول خصوصیت ها ی مذکور در قانون تجارت هست که موافق مقررات ایـن قانون تنظیم شده باشد و ضمناً ؛ اگرچه دربـار رعایت نکردن مندرجات قانونی سفته ضمانت اجرایی پیش بینی نشده ؛ تبصره ماده ۳۱۹ قانون تجارت ؛ سفته‌ای را که فاقد شرایط مهم مذکور در قانون تجارت باشد ؛ مدرک تجاری قلمداد نمی‌کند و مشمول مرور وقـت اموال منقول می‌داند. در واقع چنان چه سفته مطابق مواد قانونی پر نشود؛ وجاهت قانونی ندارد

سفته بدون اسم

سفته بدون اسم ؛ حالتی دیگر از روش تنظیم سفته می باشد. در ایـن حالت ؛ در تنظیم مدرک ایـن توانایی وجود دارد که بدهکار؛ سفته‌ای را که صادر می‌کند؛ بدون ذکر نام طلبکار به وی بدهد که در ایـن صورت شخـص می‌تواند یا خودش برای گرفتن در سررسید اقدام یا ایـن که آن را به دیگری حواله بدهد.عبـار ت حواله کرد در سفته به فـرد دارنده ایـن اختیار را می‌دهد که بتواند سفته را به دیگری انتقال دهد ولی چنان چه حواله کرد ؛ خط خورده شود ؛ دارنده سفته نمی‌تواند آن را به دیگری انتقال دهد و تنها خود وی برای دریافت آن اقدام نماید ؛ علاوه بر آن که می‌تواند با پشت نویسی آن را به فـرد دیگری انتقال دهد.

پشت نویسی سفته

پشت نویسی سفته مثل چک برای منتقل کردن سفته به دیگری یا دریافت وجه آن است . چنان چه پشت نویسی برای منتقل کردن باشد ؛ دارنده تازه سفته حاوی تمام حقوق و خصوصیت هایی می‌شود که به آن مدرک تعلق دارد. منتقل کردن سفته با امضای دارنده آن انجام می شود. ضمناً دارنده سفته می‌تواند برای دریافت وجه آن به دیگری وکالت دهد که در ایـن صورت می بایست وکالت برای دریافت قید شود.

سقف سفته

هر برگ سفته ؛ سقف ویژه برای تعهد کردن دارد ؛ مثلاً چنان چه روی سفته‌ای درج شده باشد «ده میلـیون ریال» یعنی آن سفته حداکثر برای تعهد یک میلـیون تومان حاوی اعتبـار هست و با آن نمی‌توان به پرداخت زیادتر از یک میلـیون تومان تعهد کرد.

تکالیف دارنده سفته

اگر متعهد سفته در سررسید از پرداخت مبلغ مندرج در آن امتناع نماید ؛ دارنده سفته مکلف هست به سبب نوشته‌ای که واخواست یا اعتراض نداشتن تادیه گفته می‌شود ؛ ظرف مدت ۱۰ روز از تاریخ وعده سفته اعتراض خود را اعلام نماید که برای واخواست به مجتمع قضایی رجوع و نسبت به تنظیم و ارسال آن برای صادرکننده سفته اقدام نماید و از تاریخ واخواست ظرف مدت یک سـال برای فردی که سفته را در ایران صادر کـرده و مدت ۲ سـال برای کسانی که سفته را در خارج از ایران صادر کـرده ‌اند ؛ حسب مواد ۲۸۶ و ۲۸۷ قانون تجارت اقامه ادعای نماید . چنان چه که دارنده سفته به تکالیف قانونی خود اقدام نکند ؛ حق اقامه ادعای علیه پشت نویس ؛ ضامن پشت نویس را ندارد و از امتیازات اسناد تجاری بهره مند نخواهد شد .پشت نویسی سفته مثل چک برای منتقل کردن سفته به دیگری یا دریافت وجه آن می باشد. چنان چه پشت نویسی برای انتقال صورت گیرد؛ دارنده تازه سفته حاوی کل حقوق و خصوصیت هایی خواهد شد که به آن مدرک تعلق دارد.

روش های دریافت وجه سفته

برای دریافت وجه سفته از ۲ طریق می‌توان اقدام کنید

از طریق انجام اسناد رسمی : چون سفته از اسناد لازم‌الاجراست ؛ چنان چه که دارنده به وظایف قانونی خود عمل کـرده باشد ؛ می‌تواند علیه صادرکننده ؛ پشت نویس و ضامن به انجام اسناد رسمی واقع در اداره ثبت رجوع و تقاضای توقیف اموال بلامعارض اشخاص فوق و دریافت طلب خود را نماید .

از طریق مراجع قضایی دادگستری : دارنده سفته با تقدیم دادخواست حقوقی علیه یک یا تمام مسوولان مدرک تجاری اقامه ادعای می‌کند و چنان چه که به محکومیت قطعی صادرکننده منجر شود و چنان چه اموالی از محکوم تحصیل نشود؛ می‌تواند به استناد قانون روش انجام محکومیت‌های مالی تقاضای بازداشت فـرد محکوم را نماید

برای آن که دارنده سفته بتواند از خصوصیت ها ی قانونی آن برخوردار شود؛ می بایست نکاتی را رعایت نماید :

دارنده سفته می بایست در سررسید؛ سفته را مطالبه نماید ؛ چنان چه وجه سفته پرداخت شد؛ قضیه تمام می باشد ؛ ولی در صورت نداشتن پرداخت؛ دارنده سفته می بایست ظرف ۱۰ روز از تاریخ سر رسید؛ سفته را واخواست کند. واخواست اعتراض رسمی هست به سفته‌ای که در سررسید آن پرداخت نشده و علیه صادرکننده سفته به عمل می‌آید. از آنجا که ایـن اعتراض می بایست رسما به صادرکننده ابلاغ شود؛ واخواست در برگه‌های چاپی که از طرف وزارت دادگستری تهیه شده نوشته می‌شود؛ علاوه بر ایـن بانک‌ها نیز واخواست‌ نامه چاپی ویژه دارند. در واخواست کپی کامل سفته تایپ می‌شود و دستور پرداخت وجه سفته که به وسیله محکمه انجام می‌گیرد؛ آورده می‌شود.
واخواست سفته برای بهره مندی از خصوصیت های قانونی آن مثل خسارت تاخیر تادیه و توقیف اموال پیش از صادر شدن حکم و بقیـه خصوصیت های تجاری لازم و ضـروری می باشد.هر چند بدون واخواست نیز توانایی مطالبه وجه آن وجود دارد ولی در ایـن حالت سفته شبیه رسید عادی کارایی خواهد داشت و ادعای ناشی از آن نیز متزلزل خواهد بود.

روش تنظيم واخوهست نامه سفته

واخواست‌‌نامه با بهره گیری از کاغذ کاربن در ۳ نسخه مشابه (يک نسخه اصل و ۲ نسخه کپی ) تنظيم شده و به وسيله واخواست کننده امضا مي‌شود؛ پـس از چسباندن تمبر که مبلغ آن را سالانه اعلام می شود ( نسبتا به میزان هزینه محاکمه در وهله بدوی) به دستور محکمه ؛ سفته به وسيله مامور اجرا (طبق مقررات مرتبط به ابلاغ به صادرکننده سفته)ابلاغ مي‌شود. اما می بایست دقت داشت که هيچ نوشته‌اي نمي‌تواند جايگزين واخواست‌ نامه شود. نسخه اصلي واخواست‌ نامه به واخواست کننده و نسخه سوم در دفتر واخواست محکمه بايگاني مي‌شود و مامور ابلاغ نسخه  دوم واخواست‌ نامه را به ابلاغ شونده يا محل اقامت او مي‌دهد؛ ضـروری به ذکر هست واخواست از طریق بانک ملی نیز انجام میگردد

براي بهره گیری از مسئوليت تضامني پشت‌ نويس‌ها؛ دارنده سفته می بایست ظرف يک سـال از تاريخ واخواست؛ دادخواست خود را به محکمه تقديم نماید . چنان چه دارنده سفته به اين وظيفه قانوني عمل نکند؛ دعواي او عليه پشت‌ نويس‌ها پذيرفته نخواهد شد. دارنده سفته‌اي که واخواست شده و در موعد مقرر اقامه اختلاف کـرده ؛ مي‌تواند از محکمه بخواهد که اموال طرف اختلاف را پيش از رسيدگي و صادر شدن حکم به نفع او توقيف نماید . در اين حالت پـس از صدور حکم؛ دارنده سفته در دریافت طلبش از مال توقيف شده؛ به ديگران تقدم دارد. محکمه نيز به محض تقاضاي دارنده سفته؛ شانس دارد معادل وجه آن را از اموال طرف مقابل به عنوان تامين توقيف نماید .

از چه کسي بگيريم؟

در جـواب به اين پرسش که چنان چه سفته‌اي چندين دست انتقال داده شده باشد؛ در اين صورت دریافت وجه آن به چه ترتيب امکانپذيرمیباشد؟؟؟
در صورتي که سفته‌اي چند بـار پشت‌ نويسي شود؛ يعني اشخاص متعددي آن را گرفته و به شخـص ديگري منتقل کـرده باشند؛ دارنده آن مي‌تواند به هر کدام از آنان رجوع نماید ؛ کسي که سفته را امضا کـرده و پشت‌ نويس‌ها همگي در مقابل دارنده آن مسئوليت تضامني دارند؛ يعني دارنده سفته در صورت نداشتن پرداخت؛ مي‌تواند به هر کدام از آنان که بخواهد (به صورت منفرد) يا به دو يا چند يا تمامي آنان (به صورت دسته جمعي) رجوع نماید . همين حق مراجعه را هر يک از پشت‌نويس‌ها نسبت به صادرکننده سفته و پشت‌نويس‌هاي قبلي خود دارند.

مطلب مرتبط:

طلب کردن مهریه پـس از طلاق

اموال قابل توقیف برای مهریه